Co to jest kalibracja telewizora i jak zmienia obraz?
Kalibracja telewizora polega na precyzyjnym ustawieniu obrazu na podstawie pomiarów, zgodnie z normami stosowanymi w studiach filmowych. Jej celem jest uzyskanie obrazu możliwie bliskiego temu, który widzieli twórcy podczas pracy nad filmem.
Ten sam film może wyglądać zupełnie inaczej na różnych telewizorach – nawet na dwóch egzemplarzach tego samego modelu. Wierne odwzorowanie obrazu pomaga zachować zamierzony przez twórców klimat filmu.
Symulacja: po kalibracji / bez kalibracji
Czy do każdego filmu potrzebna jest inna kalibracja?
— Nie trzeba kalibrować telewizora osobno do każdego filmu czy programu telewizyjnego - normy obrazu obowiązują na całym świecie. Każdy artysta ma swój unikalny styl, który zostanie wiernie przedstawiony na skalibrowanym telewizorze lub projektorze. Klasycznym przykładem jest „Matrix”, który w oryginalnej postaci jest zielonkawy i właśnie tak wygląda na skalibrowanym TV. Niezależnie od stylistyki filmu ważne jest zachowanie właściwych odcieni skóry, szczegółów w ciemnych scenach oraz płynności i ostrości zgodnych z materiałem źródłowym.
Zwróćmy uwagę, jak bardzo różni się obraz telewizorów na ustawieniach fabrycznych:
Przyjrzyjmy się półkom z telewizorami na powyższych zdjęciach - każdy telewizor wyświetla inny obraz. Jak rozróżnić, czy oceniamy właściwie cechy filmu, czy tylko cechy ustawień wyświetlacza? W takiej sytuacji trudno oczekiwać, że akurat ustawienia naszego telewizora nie zmieniają wyglądu treści wideo. Kalibracja z użyciem przyrządów pomiarowych często zmienia nasze zdanie o telewizorze. Pomaga ograniczyć takie problemy jak przesycone barwy, nienaturalne odcienie skóry, niewidoczne detale w ciemnych partiach obrazu czy sztuczna płynność ruchu. Wystarczy zobaczyć, jak diametralnie zmienia się nasza ocena jakości obrazu po prostym przełączeniu „Stylu obrazu”.
Czy należy kalibrować wszystkie tryby obrazu?
— Nie. Tryby inne niż skalibrowany oddalają nas od wiernego przekazu, czyli od tego, co widział reżyser. Pozwalają zmieniać wygląd filmu, ale nie pokazują go takim, jakim został stworzony. Skorygowane parametry wprowadza się do jednego wybranego trybu, chyba że wykonujemy kilka osobnych kalibracji (np. dodatkowo do treści UHD z HDR). Więcej o wariantach kalibracji w cenniku.
Czy producenci kalibrują telewizory fabrycznie?
Dlaczego ustawienia fabryczne nie zawsze zapewniają wierny obraz? I po co kalibrować telewizor indywidualnie, skoro producent przygotował już gotowe tryby obrazu?
– Odpowiedź na powyższe pytania jest prostsza, niż się wydaje.
Zacznijmy od tego, że poszczególne egzemplarze tych samych wyświetlaczy mogą znacznie się od siebie różnić. Na forach nietrudno znaleźć zdjęcia tego samego modelu telewizora, na których jeden egzemplarz ma większe plamy lub przejaśnienia niż drugi. Trudno więc upierać się, że ekrany są bardzo powtarzalne. W przypadku projektorów sprawa jest przesądzona, ponieważ dochodzi jeszcze wpływ ekranu projekcyjnego i pomieszczenia. Oczywiście nie jest też tak, że producenci tworzą telewizory nieprzystosowane do wiernej reprodukcji obrazu - każdy telewizor ma tryby obrazu, z których przynajmniej jeden jest nastawiony na reprodukcję zgodną z normami na tyle, na ile da się to zrobić masowo. Kalibracja każdego egzemplarza z osobna nie opłaca się producentom: przy masowej produkcji zbyt mało kupujących zwraca uwagę na dopracowane kolory, a pomiary zajmują dużo czasu.
– Osobną kwestią jest to, że zdecydowana większość nabywców wybiera model, który najszybciej przyciągnie wzrok.
W jasno oświetlonych sklepach krzykliwe i zupełnie nienaturalne ustawienia pomagają telewizorowi wyróżnić się spośród innych, pozornie podobnych produktów. Dotyczy to wszystkich TV bez względu na półkę cenową. Wystarczy spojrzeć na sklepową wystawkę wyświetlaczy.
Czy mój TV wymaga kalibracji?
Czy efekt kalibracji będzie widoczny? Czy robi różnicę przy codziennym oglądaniu?
– W większości przypadków tak - różnicę można zauważyć również podczas codziennego oglądania. Dlatego oferujemy gwarancję „Nie zauważysz różnicy? Nie poniesiesz kosztów” (szczegóły w regulaminie). Skala zmian zależy od tego, do jakich ustawień się przyzwyczailiśmy i jak daleko odbiegają one od norm studyjnych, do których zostanie skalibrowany ekran. Właściwy dobór ustawień wymaga pomiarów - samo przestawianie suwaków na oko ich nie zastąpi.
Poniżej pokazujemy porównanie obrazu przed kalibracją i po niej na telewizorze Sony XE9405, który testowaliśmy. To przykład poglądowy: zakres zmian może być inny na pozostałych telewizorach, również na innym egzemplarzu tego samego modelu.
Wybierz kadr z filmu
Jak przebiega kalibracja?
Kalibrację wykonujemy na konkretnym egzemplarzu telewizora, monitora lub projektora, z uwzględnieniem warunków oglądania. Skopiowanie ustawień z innego urządzenia, nawet tego samego modelu, nie zastępuje indywidualnych pomiarów. Podczas wizyty podłączamy przyrządy pomiarowe i generator plansz testowych, a następnie regulujemy obraz za pomocą specjalistycznego oprogramowania. Więcej o używanych narzędziach przeczytasz w zakładce „Co nas wyróżnia?”. Dzięki autorskim rozwiązaniom kalibracja trwa u nas zwykle od 50 do 90 minut.
Czy można wykonać kalibrację samodzielnie albo w sklepie?
– Ustawienia „na oko” albo wyłącznie na podstawie plansz testowych, bez przyrządów pomiarowych, nie są kalibracją, nawet jeśli tak się je nazywa. Opierają się bowiem wyłącznie na subiektywnych, chwilowych wrażeniach danej osoby. Do wykonania kalibracji niezbędne jest kosztowne zaplecze sprzętowe oraz specjalistyczna wiedza. Warto sprawdzić, jakie kwalifikacje i doświadczenie ma wykonawca, jakie ma portfolio i opinie, jakim sprzętem się posługuje oraz czy potwierdza usługę certyfikatem kalibracji z pomiarami.
Więcej o tym, jak rozpoznać profesjonalną kalibrację, przeczytasz w artykule na HDTVPolska.
